Polskie fabryki (cz. 1)

W czasach PRL rywalizacja fabrycznych ekip mogła się rozgrywać jedynie między Fabryką Samochodów Osobowych a Fabryką Samochodów Małolitrażowych. Zachodni producenci nie mieli szans ani większej ochoty na stworzenie własnego rajdowego teamu w naszym kraju. Sytuacja zmieniła się jednak po 89 r. W latach 90-tych do walki zaczęli stawać kolejni przedstawiciele producentów. Przedstawmy ich więc alfabetycznie.


Citroen [od 2007]


fot. Marcin Kaliszka

Francuzi nigdy nie stworzyli w Polsce swojego zespołu rajdowego i nie wystawili do walki żadnego kierowcy. Mimo to zasługują na miejsce w tym zestawieniu, gdyż Citroen Polska od kilku lat jest bardzo aktywny w polskich rajdach. Polem tej aktywności jest Citroen Racing Trophy – czyli puchar Citroena C2-R2. Cykl powstał w 2007 roku pod nazwą C2-R2 Teams Challenge, w 2009 roku zmieniono nazwę na obecną i zmieniono nieco zasady. Citroen Polska oferuje zawodnikom zniżki na zakup sprzętu, zapewnia pomoc logistyczną i techniczną i oczywiście funduje nagrody. Obecnie jest to jedyny puchar markowy w RSMP.

Deawoo [2000-2001]

Polska filia koreańskiego producenta nigdy nie miała ambicji wystawiania własnego teamu, ale na początku 2000 r. włączyła się w organizację pucharu Lanosa. Deawoo-FSO opracowało i sprzedawało zawodnikom rajdówki na bazie 5-drzwiowego Lanosa. Choć niemal całkowicie seryjne Deawoo nie prezentowały się zbyt efektownie, przez dwa lata istnienia pucharu rywalizacja była w nim bardzo zaciekła i budziła wiele emocji. Niskie koszty sprawiały, że puchar Lanosa był bardzo atrakcyjną ofertą dla wielu zawodników.

Fiat [1995-2007]


fot. Kuba Kozal

Włoski koncern jest od dziesiątków lat nierozerwalnie związany z polską motoryzacją, ale jego przygody z polskimi rajdami są dość burzliwe. Współczesna historia Fiata w RSMP rozpoczyna się wraz ze wprowadzeniem modelu Cinquecento. W 1992 r. uzgodniono z PZM stworzenie klasy markowej Fiata Cinquecento – początkowo grupy N, w 1993 grupy A. W międzyczasie trwały rozmowy na temat uruchomienia wzorem innych krajów pucharu markowego Cinquecento Trophy. Początkowo rozmowy zakończyły się fiaskiem, do tego stopnia, że PZM zlikwidował klasę markową. W końcu jednak puchar ruszył – w 1994 r. w wyścigach, a rok później w rajdach. W 1999 r. został zastąpiony pucharem Fiata Seicento, który organizowano przez kolejne trzy sezony. Uczestnikom obu pucharów Fiat oferował zniżki na auta i części, oraz atrakcyjne nagrody.
Na wystawienie własnego teamu przez Fiat Auto Poland trzeba było czekać aż do 2003 roku. Wtedy to stworzono zespół z Damianem Jurczakiem za kierownicą Fiata Punto S1600. Rok później Jurczaka zastąpił Sebastian Frycz, który w zespole pozostał na dłużej. W 2005 r. kierowca ze Szczyrku był blisko tytułu mistrzowskiego w klasie S1600, ale pogrzebał swoje szanse dachując na ostatnim rajdzie sezonu. W połowie kolejnego zniechęcony atmosferą i polityką wewnętrzną teamu, Frycz zerwał kontrakt z Fiatem i zespół zawiesił działalność.
W 2007 roku Fiat powrócił z Puntem S2000 i Maciejem Lubiakiem, ale cały sezon upłynął pod znakiem awarii i nieukończonych rajdów. Od tej pory zespół nie pojawił się na trasach RSMP.

Ford [2000-2001]

Na początku lat 90-tych wielkie sukcesy za kierownicą Forda odnosił Marian Bublewicz, ale polska centrala tej marki nie angażowała się w rajdy. Dopiero na początku 2000 roku uległo to zmianie. Ford zdecydował się dołączyć do zespołu Marlboro-Mobil 1 i wesprzeć Janusza Kuliga startującego od tego sezonu Fordem Focusem WRC. Współpraca okazała się wyjątkowo udana. Kulig zdobył dla Forda tytuł mistrza Polski już w 2000 r. i powtórzył ten sukces w kolejnym roku. Niestety, od 2002 r. obowiązywał zakaz reklamy papierosów i po wycofaniu się Marlboro Ford nie zdecydował się na większe zaangażowanie w zespół. W rezultacie wycofał się całkowicie z polskich rajdów.

FSM [1974-1989]

Bielska Fabryka Samochodów Małolitrażowych była jednym z dwóch polskich producentów zaangażowanych w sport samochodowy. W 1974 r., dwa lata po uruchomieniu produkcji Polskiego Fiata 126p, przy Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Samochodów Małolitrażowych (OBR SM) utworzono dział sportu. Fabryczne rajdówki z FSM wyruszyły na oesy w 76 r. i od razu odniosły sukces w swojej klasie. W 1982 r. Janusz Szerla startujący w barwach FSM zajął trzecie miejsce w klasyfikacji generalnej RSMP. Zespół startował też za granicą – rajdowe „Maluchy” wzięły udział m.in. w Rajdzie Akropolu. Przez ekipę FSM przewinęło się wielu uznanych kierowców. Oprócz Szerli za kierownicami fabrycznych 126p siadali także Andrzej Koper, Andrzej Lubiak, Wiesław Cygan i Robert Herba. Zespół zakończył działalność z końcem sezonu 1989.

FSO [1955-1990]


fot. Grzegorz Chyła

Fabryka Samochodów Osobowych była obecna w polskich rajdach od samego początku. W latach 50-tych honoru polskiej motoryzacji dość skutecznie broniły Warszawy M20. Stanisław Wierzba i Marian Repeta przez trzy lata z rzędu zdobywali mistrzostwo w klasie VIII. Później przyszła kolej na Syrenę. Ta jednak, pomimo doskonałej jazdy Marka Variselli w latach 60-tych zaczęła ulegać zagranicznym konstrukcjom. Triumfalny powrót sportowych aut z FSO nastąpił na początku lat 70-tych, gdy do akcji wkroczył Fiat 125p. W 1971 Varisella znalazł się na podium w generalce RSMP startując Fiatem 125p 1300.  Rok później wprowadzono model z silnikiem 1500, ale ten choć był szybszy musiał zaczekać na sukces. W 1977 r. Włodzimierz Groblewski zdobył dla zespołu FSO tytuł mistrza Polski. Kolejny sezon to pierwsze starty Poloneza 2000. W 1980 r. mistrzem Polski został znowu kierowca ekipy z Żerania – Maciej Stawowiak triumfował za kierownicą Poloneza 2000.  W 84r. do zespołu dołączył Marian Bublewicz, a Poloneza przygotowano w grupie B, ale sukces przyszedł dopiero trzy lata później – wtedy to Bublewicz został kolejnym mistrzem Polski. Olsztynianin opuścił później zespół i kolejni zawodnicy nie zdołali już powtórzyć jego sukcesu. Ostatnim sezonem teamu FSO Sport był 1990. Podobnie jak FSM, zespół z Żerania był kuźnią dla wielu talentów. W jego barwach jeździli m.in. Krzysztof Hołowczyc, Paweł Przybylski, Marek Sadowski i Janusz Szerla.

Nissan [1992-1993]


fot. tedex.pl/Robert Ślęzak

Polski zespół tej marki utworzono w trakcie sezonu 92 r. Nissan Rally Team Poland wystawił N-grupowego Nissana Sunny GTi-R dla Roberta Herby od drugiej rundy mistrzostw. Herba okazał się bezkonkurencyjny – pewnie zwyciężył w grupie N, zajmując też drugie miejsce w generalce na koniec sezonu. Na kolejny sezon do zespołu dołączył nowy sponsor – firma Tedex i Herba powtórzył sukces w N-ce. W generalce zajął jednak dopiero trzecie miejsce – drugi był Piotr Kufrej, jeżdżący bliźniaczym Sunny. Po sezonie Nissan wycofał się z wspierania zespołu. Herba w 1994 r. dalej startował autem tej marki, tym razem A-grupowym, ale bez większych sukcesów.


Kolejne ekipy – od Peugeota po Toyotę w kolejnej części.